Hoeveel erfbelasting moet ik betalen? De complete gids 2026
· 4 min leestijd · eKo notaris
Na een overlijden komt er veel op u af — en ergens tussen de rouwkaarten en de bankzaken door valt de vraag: hoeveel belasting moet ik straks betalen over de erfenis? Als notaris krijg ik die vraag bijna dagelijks. Het goede nieuws: het antwoord is beter te voorspellen dan de meeste mensen denken. In deze gids zet ik de regels voor 2026 op een rij, in gewone taal.
De korte versie
Hoeveel erfbelasting u betaalt, hangt af van twee dingen:
- Uw relatie tot de overledene. Een partner of kind betaalt veel minder dan een broer, zus of vriend.
- Hoeveel u erft. Over het deel boven uw vrijstelling betaalt u belasting, in twee schijven.
Erft u minder dan uw vrijstelling? Dan betaalt u niets. Voor veel kinderen die een bescheiden bedrag erven, is dat de uitkomst.
De vrijstellingen in 2026
Iedere erfgenaam heeft een vrijstelling: een bedrag waarover geen erfbelasting verschuldigd is. Alleen het méérdere is belast (een zogeheten voetvrijstelling — de vrijstelling vervalt dus niet als u er overheen gaat).
| Wie erft | Vrijstelling 2026 |
|---|---|
| Partner (gehuwd, geregistreerd of kwalificerend samenwonend) | € 828.035 |
| Kind (ook stief- en pleegkind) | € 26.230 |
| Ziek of gehandicapt kind | € 78.671 |
| Kleinkind | € 26.230 |
| Ouders (samen) | € 62.110 |
| Alle anderen (broer, zus, vriend, achterkleinkind) | € 2.769 |
Twee dingen vallen op. Ten eerste: de partnervrijstelling is enorm — ruim acht ton. In de praktijk betaalt een langstlevende partner daardoor zelden erfbelasting over het eigen erfdeel. Let wel: een vrijgesteld nabestaandenpensioen kan deze vrijstelling verlagen (de zogeheten pensioenimputatie), al blijft er altijd een minimum van € 213.915 over.
Ten tweede: de vrijstelling voor "alle anderen" is juist heel laag. Wie ongehuwd samenwoont zónder notarieel samenlevingscontract, telt voor de erfbelasting al snel als "ander" — met een vrijstelling van nog geen € 2.800 en het hoogste tarief. Dat is een van de duurste misverstanden die ik in mijn praktijk tegenkom.
De tarieven in 2026
Over het belaste deel (de verkrijging mínus de vrijstelling) betaalt u erfbelasting in twee schijven. De grens ligt in 2026 bij € 158.669.
| Tariefgroep | Tot € 158.669 | Daarboven |
|---|---|---|
| Partner en kinderen | 10% | 20% |
| Kleinkinderen | 18% | 36% |
| Alle anderen (ook ouders, broers en zussen) | 30% | 40% |
Een veelgemaakte denkfout: ouders hebben weliswaar een eigen, hogere vrijstelling, maar vallen qua taríef gewoon in de hoogste groep van 30/40%. En stiefkinderen worden juist behandeld als eigen kinderen: 10/20% met de kindvrijstelling.
Rekenvoorbeeld: een kind erft € 100.000
Stel, u erft in 2026 als kind € 100.000 van uw moeder.
- Verkrijging: € 100.000
- Vrijstelling kind: € 26.230
- Belast: € 73.770
- Tarief: 10% (u blijft onder de schijfgrens)
- Erfbelasting: € 7.377
Netto houdt u dus ruim € 92.000 over. Erft u als vriend of neef datzelfde bedrag, dan is de som pijnlijker: € 100.000 − € 2.769 = € 97.231 belast tegen 30% = € 29.169. Bijna vier keer zoveel — puur door de relatie tot de overledene.
Rekenvoorbeeld: het ouderlijk huis
Sandra en haar broer erven samen het huis van hun moeder: WOZ-waarde € 425.000, plus € 55.000 spaargeld. Ieder erft de helft: € 240.000.
- Vrijstelling per kind: € 26.230
- Belast per kind: € 213.770
- Eerste € 158.669 tegen 10% = € 15.867
- Restant € 55.101 tegen 20% = € 11.020
- Erfbelasting per kind: € 26.887
Voor een woning geldt overigens de WOZ-waarde, niet de verkoopprijs. U mag kiezen tussen de WOZ-waarde van het overlijdensjaar of die van het jaar erna — die keuze kan duizenden euro's schelen.
De aangifte: nieuwe, ruimere termijn
Voor overlijdens vanaf 1 januari 2026 is de aangiftetermijn verruimd van 8 naar 20 maanden na het overlijden. Dat geeft nabestaanden eindelijk lucht: de aanslag hoeft niet meer midden in de rouwperiode geregeld te worden. Voor overlijdens vóór 2026 geldt nog de oude termijn van 8 maanden. Bent u te laat, of vraagt u pas laat een voorlopige aanslag aan, dan rekent de Belastingdienst belastingrente.
Wanneer betaalt u helemaal niets?
- U erft als kind minder dan € 26.230.
- U erft als partner minder dan € 828.035 (na eventuele pensioenimputatie).
- U erft als kleinkind minder dan € 26.230.
- De nalatenschap is per saldo negatief (meer schulden dan bezittingen) — laat u dan wél adviseren over beneficiair aanvaarden.
Zelf uw situatie doorrekenen
Elke nalatenschap is anders: een langstlevende-verdeling met niet-opeisbare kindsdelen, een testament met legaten, een samengesteld gezin — het beïnvloedt allemaal de uitkomst. Met onze gratis rekentool rekent u uw eigen situatie in een paar minuten door, anoniem en met de volledige rekensom erbij, voor de belastingjaren 2023 tot en met 2026.
Wilt u weten of het slimmer kan? Lees dan ook 5 manieren om erfbelasting te besparen.
Dit artikel is geschreven door eKo notaris en gebaseerd op de Successiewet 1956 zoals die geldt per 1 januari 2026. Het is algemene informatie, geen advies voor uw persoonlijke situatie.