Aangifte erfbelasting doen: termijnen, stappen en de valkuilen van belastingrente
· 3 min leestijd · eKo notaris
Na een overlijden moet er — naast al het andere — ook aangifte erfbelasting worden gedaan. Wanneer, door wie, en wat gebeurt er als het te laat is? De regels zijn in 2026 bovendien veranderd. Een praktische gids.
De termijn: 20 maanden voor overlijdens vanaf 2026
Jarenlang gold: aangifte binnen 8 maanden na het overlijden. Die termijn bleek in de praktijk vaak te krap — de afwikkeling van een nalatenschap duurt nu eenmaal lang. Voor overlijdens vanaf 1 januari 2026 is de aangiftetermijn daarom verruimd naar 20 maanden.
Let op de twee regimes:
| Overlijden in | Aangiftetermijn |
|---|---|
| 2025 of eerder | 8 maanden na overlijden |
| 2026 of later | 20 maanden na overlijden |
Overlijdt iemand dus op 15 maart 2026, dan moet de aangifte uiterlijk 15 november 2027 binnen zijn.
Belastingrente: de stille kostenpost
Ruimer de tijd nemen kan geld kosten. De Belastingdienst rekent belastingrente (in 2026: 5%) over de verschuldigde erfbelasting als de aanslag lang op zich laat wachten. De rente begint te lopen na afloop van de rentevrije periode na het overlijden.
De praktische vuistregel die ik cliënten meegeef: vraag tijdig een voorlopige aanslag aan of doe eerder aangifte zodra de omvang van de nalatenschap redelijk in beeld is. Wat u al betaald heeft, telt niet meer mee voor de rente. Wachten tot de deadline omdat het mág, is zelden verstandig als er duidelijk belasting verschuldigd zal zijn.
Wie doet de aangifte?
- De erfgenamen samen. Meestal doet één persoon (vaak de langstlevende of een kind) de aangifte namens iedereen, in één gezamenlijk formulier.
- Een executeur, als het testament die heeft benoemd. De executeur is dan óók verplicht de aangifte te doen — en is hoofdelijk aansprakelijk voor de erfbelasting. Geen erebaantje dus.
- Een notaris of belastingadviseur namens de erfgenamen. Bij een nalatenschap met een huis, meerdere erfgenamen of een testament met keuzemogelijkheden (rente!, zie ons artikel over de wettelijke verdeling) verdient dat zich vrijwel altijd terug.
Geen aangifteformulier ontvangen maar wél meer geërfd dan de vrijstelling? Dan moet u zélf om een formulier vragen. "Ik heb niets gehoord" is geen excuus.
Stappenplan
- Breng de nalatenschap in kaart. Banksaldi op de overlijdensdatum, WOZ-waarde van de woning, beleggingen, schulden, uitvaartkosten (minus uitvaartverzekering).
- Bepaal wie wat verkrijgt. Testament? Wettelijke verdeling? Legaten? Vergeet schenkingen binnen 180 dagen vóór het overlijden niet — die tellen mee.
- Maak eventuele keuzes. De WOZ-waarde mag tegen het peiljaar van het overlijdensjaar óf het jaar erna (kies de laagste). Bij de wettelijke verdeling kan binnen de aangiftetermijn een rente op de kindsvorderingen worden afgesproken.
- Reken het door. Met onze gratis rekentool ziet u per erfgenaam vrijstelling, tarief en verschuldigde belasting — een goede controle vóórdat de aangifte de deur uit gaat. Betaalde gebruikers kunnen de cijfers als concept-aangifteoverzicht (PDF/CSV) exporteren.
- Dien de aangifte in bij de Belastingdienst (online of op papier) en betaal de aanslag op tijd.
Veelgemaakte fouten
- De 180-dagenregel vergeten. Schenkingen kort voor overlijden horen in de aangifte.
- De verkeerde WOZ-waarde. Het scheelt soms duizenden euro's om het peiljaar bewust te kiezen.
- De rentekeuze laten lopen. Bij de wettelijke verdeling is de rente op de kindsvorderingen een fiscale keuze die u maar één keer kunt maken — binnen de aangiftetermijn.
- Te laat betalen om de termijn "vol te maken" en zo onnodig belastingrente opbouwen.
- Beneficiaire aanvaarding verwarren met aangifte. Hoe u aanvaardt (zuiver of beneficiair) is een erfrechtelijke keuze bij de rechtbank; de aangifte erfbelasting staat daar los van en moet hoe dan ook gebeuren.
Hulp nodig?
Voor een eenvoudige nalatenschap (één erfgenaam, geen huis, ruim binnen de vrijstelling) is de aangifte goed zelf te doen. Zodra er een woning, meerdere erfgenamen of een testament met keuzes in het spel is, loont een uur met een professional vrijwel altijd. Loop gerust binnen op het notarisspreekuur — neem uw berekening mee, dan kijken we er samen naar.
Dit artikel is algemene informatie, geen fiscaal of juridisch advies.